Bệnh suy thận cấp: Cách chẩn đoán và điều trị

Thứ Bảy, 04-03-2017

Suy thận cấp là một hội chứng do nhiều nguyên nhân gây ra, có thể xuất phát từ bên ngoài hoặc ngay tại thận, khiến thận bị suy sụp và mất chức năng tạm thời. Suy thận cấp có tỉ lệ tự vong cao, song nếu được chẩn đoán và sớm điều trị thì chứng năng thận sẽ được phục hồi lại gần như hoàn toàn.

Biểu hiện lâm sàng của chứng suy thận là vô niệu hoặc thiểu niệu diễn ra cấp tính, tiếp sau đó là tình trạng tăng nito phirotein trong máu, rối loạn cân bằng kiềm toan, rối loạn cân bằng chất điện giải, phù nề và tăng huyết áp.  Suy thận cấp là hội chứng khá hiếm gặp, trên thực tế tần suất mắc bệnh chỉ được đánh giá dựa trên số lượng bệnh nhân nhập viện mỗi năm torng khoảng từ 1-3%.

benh-suy-than-cap-cach-chan-doan-va-dieu-tri-2

Chẩn đoán suy thận cấp

+ Chẩn đoán xác định

– Dựa vào các dấu hiệu của suy thận: vô niệu, tiểu ít, creatinine máu tăng cao, ure máu, tăng K máu và toan máu.

– Dựa vào mức độ cấp tính: chức năng bình thường của thận trước đó, kích cỡ thận lớn hoặc bình thường, không hạ canxi máu, không có thiếu máu.

+ Chẩn đoán phân biệt

– Dựa vào tiền sử bệnh nhân không mắc bệnh thận tiết niệu trước đó.

– Bệnh chuyển biến cấp tính và do những nguyên nhân cấp tính gây ra.

– Đôi khi rất khó phân biệt vì người bệnh thường không nhớ rõ tiền sử bệnh của bản thân. Vì vậy, cần dựa trên một số triệu chứng như:  thiếu máu vừa hoặc nhẹ trong suy thận cấp và thiếu máu nặng trong suy thận mãn; tăng huyết áp  ở mức cao vừa trong suy thận cấp và tăng huyết áp lâu ngày có biến chứng lên tim, mắt, mạch máu khá rõ trong suy thận mãn; siêu âm thấy kích thước thận hai bên bị tao nhỏ nếu là suy thận mãn –> đây là dấu hiệu chẩn đoán quan trong phân biệt.

       (Phân biệt suy thận cấp chức năng và thực thể)

Chỉ số

Chức năng

Thực thể

 F E.Na

< 1%

> 1- 2%

Créatinin máu

Bình thuờng hoặc tăng ít

Tăng

Na/K niệu

<1 > 1

Urê máu

 Tăng

Tăng

Urê /Creatinine máu( μmol/l)

>100

<50

Créatinin niệu/ Créatinin máu

> 30

<30

 Urê niệu/urê máu  >10

>10

Thẩm thấu niệu/Thẩm thấu máu

>2

<2

+ Chẩn đoán nguyên nhân suy thận:

Muốn điều trị có kết quả cần phải tìm được nguyên nhân gây suy thận trên người bệnh.

– Suy thận cấp sau thận: thường gặp ở những người đang có bệnh lý làm tắc nghẽn đường tiết niệu như sỏi niệu quản, bệnh lý bàng quang, khối u ở khung xương chậu, tiền liệt tuyến.

– Suy thận cấp trước thận: dựa trên những triệu chứng mất nước ngoại bào như nhăn da, hạ huyết áp, nhịp tim nhanh, cô đặc máu, sụt cân. Dựa vào nguyên nhân khiến thể tích máu bị giảm như xơ gan còn bù, suy tim hay hội chứng thận hư.

– Suy thận cấp tại thận: dựa vào triệu chứng để chẩn đoán bệnh lý ở cầu thận, tổ chức kẻ thận hay mạch máu thận, ống thận.

THÔNG TIN THÊM:

benh-suy-than-cap-cach-chan-doan-va-dieu-tri-3

Điều trị suy thận cấp

+ Nguyên tắc điều trị chung:

– Loại bỏ nhanh nhất có thể nguyên nhân gây suy thận cấp.

– Điều trị những rối loạn tuần hoàn, trong đó quan trọng nhất chính là phục hồi lại lượng dịch và máu đã mất, duy trì huyết áp tâm thu ở mức 100-120mmHg.

– Điều chỉnh lại những rối loạn nội mô do suy thận cấp gây ra.

– Phục hồi lại dòng nước tiểu bị mất.

– Điều trị triệu chứng tương ứng với từng giai đoạn của bệnh.

– Chỉ định lọc máu ngoài thận nếu cần thiết.

– Cân bằng lượng nước và chất điện giải phù hợp, chú ý chế độ dinh dưỡng trogn từng giai đoạn bệnh.

1. Điều trị suy thận cấp chức năng

– Suy thận cấp kèm theo giảm thể tích máu và mấy nước ngoại bào: điều trị căn bản bằng việc phục hồi lại lượng nước đã mất, máu, thể tích máu lưu thông bằng điện giải, huyết tương với phần lớn nguyên nhân ở trước thận. Điều trị bằng dung dịch muối nhược trương 0,45% hoặc đẳng trương 0,9% thông qua đường tĩnh mạch, nếu bệnh không nặng có thể cung cấp trực tiếp qua đường uống.

– Suy thận cấp chứng năng có phù: trường hợp này khả năng phục hồi rất hiếm, bệnh nhân thường tử vong do những hậu quả từ xơ gan. Song, có thể thử điều trị với Albumin nếu lượng Albumin trong máu < 20g/l, kết hợp cùng lợi tiểu quai.

Trường hợp mắc hội chứng thận hư, đặc biệt có hiện tượng giảm thể tích máu kéo dài thì việc truyền Albumin kèm theo thuốc lợi tiểu có thể mang đến hiệu quả và làm mất hiện tượng phù.

Thuốc dùng chung cho những trường hợp bị suy thận cấp chức năng, có tác dụng lợi tiểu và tăng cường huyết áp:

– Dopamin 3 – 5(g/kg/phút dùng cho người nặng từ 50 kg truye6n2 cùng với glucose 5%.

– Isuprel 0,2 – 0,6mg – 1mg trong 1 lít glucose đẳng trương truyền vào tĩnh mạch.

– Ngoài ra, có thể dùng kèm dung dịch với phân tử lượng lớn như Manitol 20% hay Dextran 300 – 500ml/ngày hoặc máu hay những chế phẩm từ máu để giữ cho thể tích máu đủ cung cấp cho cầu thận.

2. Điều trị suy thận cấp thực thể

– Giảm nước và muối: trong giai đoạn vô niệu, bệnh nhân cần ăn nhạt hoàn toàn, dịch truyền và lượng nước dùng mỗi ngày không được vượt quá 700ml ở người từ 50kg.

– Giai đoạn thiểu niệu hoặc ngày đầu vô niệu kèm ứ nước ngoại bào: dùng 120-160mg Furosemid (Laxis, Lasilix), tiêm thẳng vào tĩnh mạch mỗi 3-4 giờ, liều tối đa có thể lên 1000mg – 1500mg trong vòng 24h nhằm chuyển vô niệu sang thể tiểu nhiều.

– Khi bị tăng k máu: dùng 500ml dung dịch glucose 20% kết hợp với 20đv Insulin truyền nhanh trực tiếp vào tĩnh mạch  từ 60-90 phút. 5-10ml Clorua calci 10% tiêm chậm vào tĩnh mạch từ 3-5 phút. Resine trao đổi Cation như Kayxelat, Resonium dùng 2 – 3 lần mỗi ngày, mỗi lần từ 10-15g. Dung dịch kiềm 14% truyền 44mmol cứ 5 phút 1 lần, nếu bị tăng huyết áp hoặc phù thì dùng loại kiềm ưu trương 4,2% tiêm chậm vào tĩnh mạch. Những thuốc gây kích thích β 2 adrénergique như salbutamol có tác dụng vận chuyễn kali vảo nội bào.

3. Điều trị lọc ngoài thận

Theo tiêu chuẩn như chạy thận nhân tạo, nhưng quan trọng nhất là có 1 trong 2 tiêu chuẩn  Kali máu >6 mmol/l và Urê >30 mmol/l.

4. Điều trị toan chuyển hóa

Truyền dung dịch đẳng trương Bicarbona 1,4 g% vào tĩnh mạch, nếu cẩn thiết có thể dùng loại đậm đặc 4,2% – 8,4%.

5. Điều trị suy thận cấp sau thận

Phương pháp điều trị cốt lõi nhất đó là loại vỏ yếu tố gây tắc nghẽn.

6. Điều trị nguyên nhân

Tùy vào nguyên nhân gây suy thận để điều trị. Ví dụ như điều trị sốt rét trong nguyên nhân gây suy thận sau sốt rét tiểu huyết cần tố; hoặc mổi lấy sỏi trong suy thận cấp sau sỏi tắc nghẽn.

CHIA SẺ THÔNG TIN HỮU ÍCH NÀY
Bài viết cùng chuyên mục

Bình Luận:

Email của bạn sẽ không bị công khai. Các trường có dấu (*) là bắt buộc
*

Website sử dụng hệ thống chống bình luận rác. Mọi bình luận được kiểm duyệt trước khi xuất bản